Joint Fact Finding
Inleiding
Joint Fact Finding is een manier van feitenonderzoek, gezamenlijk uitgevoerd door meerdere partijen die bij een beleidsopgave betrokken zijn. Het wordt ingezet als kennis ontbreekt of als er interpretatieverschillen zijn die tot conflicten kunnen leiden. Doel is om op basis van gedeelde en geaccepteerde kennis te komen tot gedragen beleidskeuzes.
Let op: Bij alle participatievormen zijn er enkele voorwaarden die altijd belangrijk zijn. Bekijk de algemene voorwaarden voor participatiewerkvormen hier.
Joint Fact Finding (JFF) is een aanpak waarbij belanghebbenden samen een feitenonderzoek uitvoeren – van probleemstelling tot en met de resultaten en de manier waarop die worden gecommuniceerd. Het doel is om tot gedeelde, geaccepteerde kennis te komen als basis voor verdere besluitvorming.
Deze methode helpt om verschillen in interpretatie van begrippen of feiten te overbruggen. Door gezamenlijk onderzoek te doen, ontstaat er overeenstemming over welke kennis als betrouwbaar wordt gezien. Dat maakt het mogelijk om beleidskeuzes te baseren op feiten die door alle betrokkenen worden erkend.
Waarvoor en wanneer gebruik je Joint Fact Finding?
Joint Fact Finding kan verschillende doelen dienen. Het kan bijdragen aan betere besluitvorming, meer begrip tussen partijen en meer draagvlak voor het proces en de uitkomst.
Waarvoor en wanneer gebruik je Joint Fact Finding?
Joint Fact Finding kan verschillende doelen dienen. Het kan bijdragen aan betere besluitvorming, meer begrip tussen partijen en meer draagvlak voor het proces en de uitkomst.
Joint Fact Finding (JFF) kan de betrokkenheid van belanghebbenden bij beleid en besluitvorming vergroten. Door actief deel te nemen aan het ontwikkelen van kennis, krijgen zij meer inzicht in de vraagstukken en dilemma’s van andere partijen. Dit bevordert onderling begrip, vertrouwen en het ontstaan van een gedeelde taal. JFF kan helpen om ideeën uit te wisselen en samen tot een gedeelde kijk op feiten en kennis te komen. Dat vergroot de kans dat de uitkomsten worden geaccepteerd en ook worden uitgedragen naar de achterban.
JFF kan ook bijdragen aan de kwaliteit van besluitvorming. Doordat meerdere partijen hun kennis en perspectieven inbrengen, ontstaan beter onderbouwde oplossingen. Onderzoek wordt betrouwbaarder doordat het gebaseerd is op inzichten uit verschillende hoeken. Deze aanpak helpt om aannames, feiten en belangen systematisch te verkennen, wat het probleemoplossend vermogen kan vergroten bij complexe vraagstukken.
Tot slot kan JFF bijdragen aan het draagvlak voor beleid. Door in een vroeg stadium gezamenlijk tijd te investeren in het vergaren van kennis, ontstaat een gedeelde feitenbasis. Die kan de discussie later in het traject beperken en het vertrouwen in het besluitvormingsproces versterken.
Hoe werkt Joint Fact Finding?
Het Joint Fact Finding proces bestaat uit zes stappen die helpen om kennis op een transparante en gedragen manier te ontwikkelen.
Hoe werkt Joint Fact Finding?
Het Joint Fact Finding proces bestaat uit zes stappen die helpen om kennis op een transparante en gedragen manier te ontwikkelen.
Joint Fact Finding (JFF) volgt een vast stappenplan. Hieronder zie je de zes fasen die samen zorgen voor een zorgvuldig en transparant feitenonderzoek met betrokken belanghebbenden.
1. Voorbereiding
Selecteer als initiatiefnemer de belanghebbenden: partijen die in hun belang worden geraakt door het besluit waarvoor het feitenonderzoek ondersteunend is. De mate van invloed speelt hierbij geen rol. Zorg voor een werkbare groep waarin verschillende ideeën en belangen vertegenwoordigd zijn.
2. Procesontwerp
Maak samen afspraken over de vorm van JFF, de acceptatie van de resultaten en de financiering. Bespreek het vraagstuk, de belangen en stel duidelijke procesafspraken vast, bijvoorbeeld over communicatie en looptijd.
3. Onderzoeksplan opstellen
Formuleer samen de onderzoeksvragen en bepaal de onderzoeksmethode, het gewenste detailniveau en de rol van de uitkomsten. Stel een gezamenlijke briefing op en kies samen de onderzoekende partijen.
4. Uitvoering van het onderzoek
Bewaak samen de afgesproken kaders. Zorg dat het onderzoek objectief en transparant verloopt. Overweeg een begeleidingsgroep of het inschakelen van experts of een onafhankelijke procesbegeleider.
5. Resultaten vaststellen
Bespreek en beoordeel samen het concepteindrapport. Verwerk eventuele wijzigingen en stel vervolgens de definitieve versie vast. Onderzoek of vervolgonderzoek nodig is en of alle vragen zijn beantwoord.
6. Communicatie
Presenteer de resultaten gezamenlijk en zorg dat alle deelnemers de uitkomsten ook delen met hun achterban.
Voorbeeld: JFF-traject spoortrillingen (2019)
Bij het Joint Fact Finding-traject naar spoortrillingen in 2019, geïnitieerd door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, werden omwonenden, infrabeheerders, overheden en vervoerders betrokken. Tijdens een startbijeenkomst werden vraagstukken en belangen gedeeld en afspraken gemaakt over het proces. De deelnemers formuleerden samen de onderzoeksvragen en konden vooraf vragen stellen aan experts, zoals het RIVM of ervaringsdeskundigen. Er werd geen onderscheid gemaakt tussen formele en informele kennis. Deelnemers speelden een actieve rol in de agendering en evaluatie, en waardeerden vooral de gelijkwaardige inbreng.
De resultaten zijn vastgelegd in een eindrapportage. Niet alle vragen konden worden beantwoord; daarom maakten de deelnemers een lijst met openstaande vragen voor verdere beleidsvorming. De kennisverslagen hielpen om de informatie ook toegankelijk te maken voor achterbannen die niet direct deelnamen aan het traject.
Wat zijn randvoorwaarden en succesfactoren voor Joint Fact Finding?
Als een overheid Joint Fact Finding wil inzetten, geldt daarvoor een aantal randvoorwaarden. Ook zijn er enkele factoren die het JFF-proces kunnen versnellen of juist vertragen.
Wat zijn randvoorwaarden en succesfactoren voor Joint Fact Finding?
Als een overheid Joint Fact Finding wil inzetten, geldt daarvoor een aantal randvoorwaarden. Ook zijn er enkele factoren die het JFF-proces kunnen versnellen of juist vertragen.
Voor JFF gelden de volgende randvoorwaarden:
Een open en interactief proces waarbij uitgebreide informatievoorziening aanwezig is.
De overheid moet erop aansturen dat alle belangen vertegenwoordigd zijn door de deelnemers.
Ruimte voor belanghebbenden om op te komen voor hun belangen, voor onderhandelingen en om invloed uit te oefenen op de uitkomsten.
De overheid moet duidelijke afspraken maken met de verschillende betrokken partijen over het proces. Die afspraken kunnen niet eenzijdig worden gewijzigd.
Er moet sprake zijn van commitment van de overheid: er moet tijd en geld beschikbaar zijn voor de JFF en de overheid moet bereid zijn om de uitkomsten een plek te geven in het beleidsproces.
Alle belangen moeten gelijkwaardig worden behandeld en meegenomen in de beleids- of besluitvorming.
Tips:
Zorg vooraf voor commitment aan het proces.
Betrek diverse belanghebbenden vroegtijdig om diverse perspectieven en expertises een plek te geven.
Zorg voor een open sfeer zonder groepsdruk en voor onafhankelijke begeleiding.
Meer weten?
Meer weten?
Wat hebben we hier zelf over geschreven/mee gedaan
Lees de handreiking ‘Joint Fact Finding’ van het Kennisknooppunt Participatie.
Wat hebben anderen hierover geschreven/mee gedaan
De publicatie ‘Joint Fact Finding: Samen op zoek naar de feiten’ van WesselinkVanZijst biedt een stapsgewijze beschrijving van Joint Fact Finding aan de hand van het project ‘Evenemententerrein N1 in Amsterdam’.
In het rapport ‘Joint Fact Finding naar Spoortrillingen’ van de Rijksoverheid vind je een voorbeeld van een Joint Fact Finding proces: een gezamenlijk JFF-onderzoek van beleidsmakers, omwonenden, infrabeheerders en vervoerders rond spoortrillingen.
In het artikel ‘Joint Fact-Finding in Practice: Review of a Collaborative Approach to Climate-Ready Infrastructure in Rotterdam’ van Schenk et al. (2016) vind je een Rotterdamse casestudie van Joint Fact Finding.
Het boek ‘Joint Fact-Finding in Urban Planning and Environmental Disputes’ van Matsuura & Schenk (2016) biedt verdiepende informatie over Joint Fact Finding.
Bronnen
Bronnen
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de onderstaande bronnen:
Kennisknooppunt Participatie. (2020). Handreiking 'Joint Fact Finding'.
Matsuura, M., Schenk, T. (2016). Joint Fact-Finding in Urban Planning and Environmental Disputes.
Medema, J. (2019). Joint Fact Finding: Samen op zoek naar de feiten. WesselinkVanZijst.
Rijnveld, M., Bontekoe, S., Lodder, N., de Gooijer, H. (2021). Joint Fact Finding naar Spoortrillingen Eindrapportage.
Schenk, T., Vogel, R. A., Maas, N., & Tavasszy, L. A. (2016). Joint Fact-Finding in Practice: Review of a Collaborative Approach to Climate-Ready Infrastructure in Rotterdam. European Journal of Transport and Infrastructure Research, 16(1).