Van burgerperspectief naar beter begrip

Op 15 oktober 2024 vond de POP2-bijeenkomst plaats in Utrecht. Het doel van deze bijeenkomst was om het netwerk van participatieprofessionals uit onderzoek en praktijk opnieuw samen te brengen en inzichten en ontwikkelingen op het gebied van participatie met elkaar te delen.

POP staat voor Participatie, Onderzoek en Praktijk en wordt georganiseerd door het Kennisknooppunt Participatie, Hanze Groningen, de Erasmus Universiteit Rotterdam en de directie Democratie en Bestuur van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Net als in 2023 stond ook deze POP-bijeenkomst in het teken van een eigen thema. Dit jaar was dat Van burgerperspectief naar beter begrip. Al meer dan twintig jaar laten kritische onderzoeken zien dat publieke organisaties beleid meer vanuit de samenleving zouden moeten vormgeven. Dit vraagt om een (Rijks)overheid die het betrekken van burgers niet ziet als iets extra’s, maar als een onmisbare basis voor beleid. Of, zoals de Nationale Ombudsman het verwoordt in zijn jaarverslag (2023): burgerperspectief is ‘een manier van doen’.

Voor veel publieke organisaties is deze manier van werken echter makkelijker gezegd dan gedaan. Ingesleten patronen en bestaande werkwijzen maken het lastig om beleid daadwerkelijk vanuit de samenleving vorm te geven. Tijdens POP2 werd daarom gezocht naar manieren om deze patronen te doorbreken en werd verkend hoe burgerperspectief als manier van doen er in de praktijk uitziet. Centrale vragen waren onder meer: hoe kunnen publieke organisaties gehoor geven aan de oproep om meer oog te hebben voor het burgerperspectief? Wat hebben zij nodig om beleid structureel vanuit de samenleving vorm te geven? En hoe bouwen we aan beter begrip tussen beleidstorens en de samenleving?

Het programma

POP2 werd geopend met een rondetafelgesprek onder leiding van dagvoorzitter Marije van den Berg. In gesprek met Janneke de Jong (directeur Participatie, ministerie van Infrastructuur en Waterstaat), David Bos (participatieadviseur, gemeente Den Haag), Nanke Verloo (Universiteit van Amsterdam) en Esmee Driessen (senior adviseur Democratie en Rechtsstaat) stond het burgerperspectief centraal. Daarbij werd besproken hoe dit perspectief structureel kan worden ingebed in het maken en verbeteren van beleid en welke rol politiek commitment daarin speelt.

Daarnaast vonden twee inspirerende workshoprondes plaats. Tijdens workshopronde 1 lag de focus op hoe burgerperspectief eruitziet als manier van doen. Workshopronde 2 stond in het teken van het verankeren van participatie binnen organisaties. Tijdens de bijeenkomst maakte tekenaar Suus van den Akker visuele verslagen met treffende uitspraken over de relatie tussen onderzoek en praktijk.

De tekeningen en foto’s mogen verder worden verspreid en gebruikt, mits voorzien van bronvermelding met de naam van de tekenaar (Suus van den Akker) of de fotograaf (Feike Faase Fotografie) en de naam van de bijeenkomst (Bijeenkomst Participatie – Onderzoek & Praktijk, 15 oktober 2024).